Herpes (HSV)

Czym jest opryszczka narządów płciowych?

Opryszczka jest wirusową infekcją skóry spowodowaną wirusem herpes simplex (HSV). Występują dwa typy wirusa opryszczki: HSV-1 i HSV-2. Opryszczka narządów płciowych jest chorobą przenoszoną drogą płciową, spowodowaną wirusem herpes simplex typu 1 (HSV-1) i 2 (HSV-2). Większość opryszczek narządów płciowych spowodowanych jest typem HSV-2. Wiele osób nie obserwuje żadnych lub ma tylko minimalne oznaki infekcji. Jeśli oznaki te jednak występują, zazwyczaj jest to jeden lub więcej pęcherzy na lub wokół narządów płciowych lub odbytnicy. Pęcherzyki pękają, powodując bolesne owrzodzenia, których leczenie może trwać od dwóch do czterech tygodni, gdy pojawiają się po raz pierwszy. Kilka tygodni lub miesięcy później, może pojawić się nawrót choroby, ale prawie zawsze jest ona łagodniejsza i trwa krócej niż pierwsza. Pomimo tego, że infekcja może pozostawać niewykryta, liczba pojawiających się pęcherzy spada z upływem lat.

Jak pospolita jest opryszczka?

Uważa się, że co piąta osoba dorosła zarażona jest wirusem HSV. Infekcja narządów płciowych HSV-2 jest częstsza u kobiet (około 1 na 4 kobiety) niż u mężczyzn (prawie 1 na 5). Spowodowane może być to tym, że kierunek przekazania choroby z mężczyzny na kobietę jest bardziej prawdopodobny, niż z kobiety na mężczyznę.

Jak można zarazić się opryszczką narządów płciowych?

HSV-1 i HSV-2 znajdowany jest w owrzodzeniach, które powoduje wirus i z nich jestuwalniany, jakkolwiek może być również wytwarzany pomiędzy wypryskami na skórze, która wydaje się być nieuszkodzona lub nie posiadać wrzodów. HSV-2 można zarazić się tylko podczas stosunku seksualnego z osobą, która posiada ten typ wirusa. Zakażenie może pojawić się od zainfekowanego partnera, który nie posiada widocznych owrzodzeń i może nie wiedzieć, że jest zarażony.

HSV-1 może powodować opryszczkę narządów płciowych, ale zazwyczaj powoduje on infekcje jamy ustnej, nazywane „zimnem”. Zakażenia narządów płciowych typem HSV-1 mogą być spowodowane kontaktem oralno-płciowym lub płciowo-płciowym z osobą zarażoną HSV-1. Opryszczka narządów płciowych typu HSV-1 nawraca mniej regularnie niż opryszczka narządów płciowych typu HSV-2. Zazwyczaj HSV-2 powoduje opryszczkę narządów płciowych. Ale oba typy mogą powodować infekcje jamy ustnej lub genitaliów.

Opryszczka przenoszona jest poprzez bezpośredni kontakt skórny z osobą zakażoną. Opryszczką można zarazić się od osoby, która posiada owrzodzenia na ustach, skórze lub narządach płciowych. Jednak najczęściej opryszczka przenoszona jest wówczas, gdy ktoś nie posiada żadnych oznak lub symptomów. Wirus może złuszczyć się ze skóry, nawet gdy osoba nie posiada widocznych owrzodzeń.

Pamiętaj: opryszczką można zarazić się od kogoś, kto nie posiada żadnych owrzodzeń ani objawów i jeśli zarazisz się opryszczką, możesz ją roznosić nawet, jeśli nie posiadasz żadnych owrzodzeń i symptomów.

Jakie są oznaki i symptomy opryszczki narządów płciowych?

Większość osób zakażonych HSV-2 nie zdaje sobie sprawy ze swojej infekcji. Jednakże jeśli objawy ukażą się po raz pierwszy, mogą być bardzo wyraźne. Pierwszy wyprysk pojawia się zazwyczaj w ciągu 2 tygodni po zakażeniu wirusem i owrzodzenia zazwyczaj zostają wyleczone w ciągu 2-4 tygodni. Podczas pierwszego przypadku opryszczki mogą pojawić się inne oznaki, takie jak drugie ognisko owrzodzeń oraz objawy grypo-podobne, tj. gorączka i obrzęk węzłów chłonnych. Jednak większość osób, które posiadają HSV-2, mogą nigdy nie zaobserwować owrzodzeń lub mogą posiadać bardzo łagodne objawy, których nawet nie zauważą lub mogą pomylić je z ugryzieniem przez owada lub innym podrażnieniem skóry.

Większość osób z pierwszym potwierdzonym epizodem opryszczki narządów płciowych może spodziewać się kilku (zwykle 4 lub 5) wyprysków (ze zmienną powtarzalnością) w ciągu roku. Częstotliwość nawrotów z czasem zmniejsza się.

Mniej więcej tylko połowa osób, które posiadają opryszczkę obserwuje u siebie objawy. Pierwsze symptomy są zazwyczaj najcięższe. Nazywa się je „pierwotną opryszczką”.

Oznaki i symptomy mogą zawierać:

• Gorączkę, ból głowy i mięsni. Trzy dni później pojawiają się bolesne pęcherze i wrzody w miejscu, gdzie zostało się zakażonym. Mogą być to usta, okolice narządów płciowych, odbyt lub odbytnica.
• Podczas pierwszego wyrzutu owrzodzenia zazwyczaj pojawiają się po obu stronach genitaliów.
• Pęcherze mogą być „schowane” w pochwie.
• Około tygodnia po wysypce na skórze, w pachwinach mogą pojawić się podrażnione i spuchnięte gruczoły lub węzły limfatyczne.

Jeśli nie poddajesz się leczeniu, wysypka i ból zwykle mijają w ciągu 3-4 tygodni.

Owrzodzenia zostają zazwyczaj wyleczone, ale wirus nigdy nie zniknie. Pozostanie on na zawsze w ciele w formie uśpionej. Oznacza to, ze będzie on ukryty i nie będzie obserwować się żadnych objawów, lecz wirus może znów stać się aktywny i powodować nowe wypryski. Nazywa się to nawracającą opryszczką.

• Objawy pojawiające się po raz drugi są zazwyczaj mniej bolesne i nie tak uciążliwe jak za pierwszym razem. Nawrót opryszczki objawia się zwykle pieczeniem lub swędzeniem na dzień lub dwa przed pojawieniem się wysypki.
• Owrzodzenia nawracającej opryszczki pojawiają się tylko po jednej stronie genitaliów.

Jakie są powikłania opryszczki narządów płciowych?

U wielu dorosłych opryszczka narządów płciowych może powodować nawracające i bolesne owrzodzenia. Infekcja ta może przebiegać ostrzej u ludzi z zaburzonym funkcjonowaniem układu immunologicznego. Bez względu na uporczywość objawów, opryszczka narządów płciowych powoduje udrękę psychologiczną u osób, które wiedzą, że są zarażone.

Najpoważniejszy problem pojawia się wówczas, kiedy kobieta przekazuje wirusa swojemu dziecku podczas porodu. Infekcja ta często powoduje śmierć dziecka lub opóźnienie w rozwoju i utratę wzroku. Ważne jest aby kobieta unikała zarażenia się opryszczką podczas ciąży ponieważ pierwszy epizod zwiększy ryzyko przekazania zakażenia dziecku. Problem ten jest rzadki i zwykle pojawia się kiedy kobieta zaraża się opryszczką po raz pierwszy blisko terminu porodu. Jeśli rodzącą kobieta posiada wypryski na narządach płciowych, niezbędne może być wykonanie cesarskiego cięcia.

Opryszczka może odgrywać rolę w rozprzestrzenianiu się HIV, wirusa powodującego AIDS. Opryszczka może czynić ludzi bardziej podatnymi na zakażenie HIV i może spowodować, że osoby zakażone HIV są bardziej zakaźne.

Jeśli owrzodzenia występują na sromie (zewnętrzna część żeńskiego układu rozrodczego), oddawanie moczu może być bardzo bolesne. Wygodniej może być jeśli usiądzie się do miski z ciepłą wodą i wówczas odda się mocz. Rzadkim przypadkiem jest kiedy podczas pierwszego zarażenia opryszczką, dochodzi do zapalenia nerwów pęcherza. Jeśli to nastąpi, nie można oddawać moczu. Jest to problem przejściowy. Należy wówczas udać się do lekarza.

Jak diagnozuje się opryszczkę narządów płciowych?

Oznaki i symptomy związane z HSV-2 są znacznie zróżnicowane. Pracownicy opieki zdrowotnej mogą naocznie zdiagnozować opryszczkę płciową jeśli wyprysk jest typowy oraz mogą pobrać próbkę z owrzodzenia i przetestować ją w laboratorium. HSV może być trudny do zdiagnozowania w czasie, gdy nie ma wyprysków. Badania krwi, które wykrywają infekcję HSV-1 lub HSV-2, mogą być pomocne, lecz wyniki często nie są jednoznaczne.

Czy istnieje lekarstwo na opryszczkę?

Nie ma lekarstwa, które wyeliminuje wirusa, lecz istnieją leki przeciwwirusowe, które mogą skrócić okres występowania wyprysków, jak i zapobiec ich występowaniu. Dodatkowo, codzienna terapia hamująca występowanie objawów może zmniejszyć ryzyko przekazania infekcji partnerom.

Opryszczka jest ciągłą infekcją trwająca całe życie. Choroba ta nigdy nie zniknie. Pomimo tego, że nie ma na nią lekarstwa, specyfiki przeciwwirusowe mogą pomóc w:

• leczeniu objawów
• lmniejszeniu ryzyka na pojawienie się wyprysku
• zmniejszeniu ryzyka bezwiednego rozsiewania wirusa
• zapobiec ponownemu pojawieniu się objawów

Leki zawierają acyclovir, famcyclovir lub valacyclovir

Najskuteczniej działają one gdy przyjmie się je zaraz przy pierwszym objawie pieczenia lub swędzenia, zanim pojawią się owrzodzenia. Innym sposobem jest przyjmowanie małej dawki każdego dnia. Acyclovir jest podawany noworodkom, które zostały zakażone podczas porodu.

Jak można zapobiec opryszczce?

Najpewniejszym sposobem uniknięcia zakażenia chorobą przenoszoną drogą płciową, włącznie z opryszczką narządów płciowych, jest abstynencja seksualna lub pozostawanie w długotrwałym i obopólnym związku monogamicznym z partnerem, który został zbadany i nie wykryto u niego zakażenia.

Opryszczka może pojawiać się zarówno na męskich, jak i żeńskich narządach płciowych, które są ochronione prezerwatywą, lecz również w miejscach nie ochronionych. Prawidłowe i konsekwentne używanie prezerwatyw może zmniejszyć ryzyko opryszczki płciowej tylko w przypadku, gdy zakażone miejsce lub okolica narażona na zakażenie są osłonięta. Ponieważ prezerwatywa może całkowicie nie pokryć wszystkich zainfekowanych miejsc, nawet poprawne i konsekwentne stosowanie prezerwatyw nie gwarantuje ochrony przed opryszczką narządów płciowych.

Osoby z opryszczką powinny unikać kontaktów seksualnych z partnerami niezakażonymi podczas występowania zmian lub innych symptomów opryszczki. Ważne jest, że nawet gdy objawy lub symptomy nie występują w danej chwili, nadal można zarazić partnera seksualnego. Partnerzy seksualni osób zakażonych powinni zostać poinformowani, że mogą zostać zainfekowani. Partnerzy mogą domagać się przeprowadzenia testu w celu stwierdzenia czy zostali zakażeni HSV.

FAQ

• A co z moim partnerem?
• Kiedy można ponownie uprawiać seks?
• Jak można zapobiec opryszczce?
• Czy ktokolwiek dowie się o wyniku badania?